Definicje

Odwiedzający

Terminem odwiedzający określa się każdą osobę podróżującą do miejsca znajdującego się poza jej zwykłym otoczeniem na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeśli podstawowy cel podróży jest inny niż podjęcie działalności zarobkowej, wynagradzanej w odwiedzanej miejscowości lub kraju.
Podróż powinna się odbywać do miejsca znajdującego się poza zwykłym otoczeniem danej osoby. Pozwala to wyłączyć mniej lub bardziej regularne podróże pomiędzy miejscem nauki lub pracy a domem rodzinnym.
Czas pobytu w odwiedzanej miejscowości nie powinien przekroczyć 12 kolejnych miesięcy. Po upływie tego czasu odwiedzający staje się mieszkańcem danej miejscowości (z punktu widzenia statystyki). Głównym celem wizyty nie może być działalność zarobkowa wynagradzana w odwiedzanym miejscu. W ten sposób wyklucza się migracje ludności związane z pracą.
Wśród odwiedzających międzynarodowych wyróżniamy dwie kategorie: turyści i odwiedzający jedniodniowi.
W klasyfikacji odwiedzających międzynarodowych według miejsca pochodzenia podstawą rozróżnienia jest kraj zamieszkania, nie zaś narodowość.

Wszystkie liczby dotyczące cudzoziemców odwiedzających Polskę do roku 2007 włącznie podajemy na podstawie danych zbieranych przez Straż Graniczną dla GUS. Późniejsze – na podstawie badań i oszacowań Instytutu Turystyki

Odwiedzający jednodniowi

Odwiedzający, którzy nie nocują w obiektach zakwaterowania zbiorowego ani w kwaterach prywatnych w odwiedzanym kraju.

Turyści

Odwiedzający, którzy przynajmniej przez jedną noc korzystają z obiektów zakwaterowania zbiorowego lub kwater prywatnych w odwiedzanym kraju (w przypadku turystyki krajowej – miejscowości).
Cel pobytu może być dowolny: wypoczynek, zwiedzanie, interesy, odwiedziny u znajomych lub krewnych, zakupy na prywatny użytek itp., z jednym wyjątkiem: głównym celem wizyty nie może być działalność zarobkowa wynagradzana w odwiedzanym kraju/miejscowości.
Wszystkie dane dotyczące liczby turystów odwiedzających Polskę podajemy na podstawie oszacowań Instytutu Turystyki, a liczby dotyczące wyjazdów polskich turystów za granicę – na podstawie badań Instytutu Turystyki.

Turystyka

Turystyka obejmuje ogół działań ludzi, którzy podróżują i przebywają dla wypoczynku, w interesach i w innych celach przez nie dłużej niż jeden rok bez przerwy w miejscach znajdujących się poza ich zwykłym otoczeniem. Pojęcie turystyki wykracza poza turystykę ograniczoną do rynku wakacyjnego. W ten sposób obejmujemy światowy rynek podróży związany z szeroko rozumianym przemieszczaniem się ludności.
Termin turystyka odnosi się do całokształtu działań odwiedzających, obejmując zarówno turystów (odwiedzających, którzy zatrzymują się conajmniej na jedną noc), jak i odwiedzających jednodniowych. Turystyka przyjazdowa obejmuje przyjazdy do danego kraju osób mieszkających na stałe za granicą.

Pojęcie "zwykłego otoczenia"

Definicja "zwykłego otoczenia" jest oparta na następujących kryteriach:
1. minimalnej odległości, którą należy pokonać, aby zostać uznanym za odwiedzającego;
2. minimalnego okresu nieobecności w miejscu stałego zamieszkania;
3. minimalnej "zmiany" miejscowości lub terytorialnej jednostki administracyjnej.

Stosowanie powyższych kryteriów w praktyce zależy od lokalnych warunków, np. w Stanach Zjednoczonych kryterium a) "minimalnej odległości" (50 mil) jest większe niż w Europie.
Postępująca integracja Europy wymaga rozstrzygnięcia problemu traktowania podróży osób zamieszkałych w regionach przygranicznych, dla których np. robienie zakupów w sąsiednim kraju jest niemal codzienną praktyką.

Oszacowania liczby przyjazdów

Brak kontroli na granicach wewnętrznych strefy Schengen (od 2008 roku) sprawił, że od tego czasu wielkość ruchu przyjazdowego jest szacowana na podstawie:
pomiaru wykonywanego przez Instytut Turystyki;
- publikowanych przez Straż Graniczną bieżących danych o ruchu granicznym (są one cząstkowe, ograniczone do granicy zewnętrznej strefy Schengen);
- miesięcznych danych GUS o liczbie cudzoziemców korzystających z obiektów zakwaterowania zbiorowego według krajów.
Do uogólnienia wyników pomiaru ruchu służą również:
- wyniki obserwacji i pomiarów ruchu granicznego wykonywanych w 2007 i 2008 roku przez Instytut Turystyki,
- dane Straży Granicznej z wcześniejszych lat.

Dane o przekroczeniach granic gromadzone przez Straż Graniczną (do 2007 r. włącznie) nie uwzględniały podziału na odwiedzających jednodniowych i turystów.
W tej sytuacji liczba turystów była szacowana przez Instytut Turystyki.
Oszacowanie liczby turystów przyjeżdżających do Polski, tj. osób spędzających w naszym kraju co najmniej jeden nocleg, jest obciążone ryzykiem błędu – różnym, zależnie od rozpatrywanych grup krajów.
1. Przyjęliśmy, że liczba przyjazdów turystów z krajów nieościennych jest zbliżona do liczby przyjazdów odnotowanych przez Straż Graniczną (kilka procent należy odliczyć na wizyty jednodniowe; są to głównie podróże lotnicze w interesach). W praktyce więc dane dotyczące przyjazdów z krajów niesąsiadujących, a zwłaszcza te, które informują o dynamice zmian można traktować jako dobre przybliżenie dla przyjazdów turystów z tych krajów.
2. Znacznie większy udział wizyt jednodniowych z krajów sąsiednich sprawia, że problem szacowania liczby turystów staje się w tym przypadku bardzo istotny, a zarazem trudniejszy i narażony na większe błędy.

---